Trung Quốc có thể là một cực của thế giới lưỡng cực?

Chủ nhật, 9/5/2021| 12:34

Nhiều người không thấy vui mừng trước kịch bản phát triển sự kiện như vậy của nền chính trị thế giới. Và để ngăn chặn không cho viễn cảnh đó xảy ra, cần phải chung sức xây dựng một thế giới đa cực, không trao số phận của loài người vào một vòng tay hẹp các siêu cường.

Một bài báo của Giám đốc Viện Nghiên cứu Nam Á Singapore C. Raja Mohan đăng trên tờ «The Indian Express bày tỏ sự lo ngại của người Ấn Độ trước viễn cảnh hình thành thế giới lưỡng cực «Big Two» (G2), mà Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ là hai cực thống trị thế giới.

trung quoc co the la mot cuc cua the gioi luong cuc
Mỹ - Trung sẽ là hai cực thống trị thế giới?(Nguồn: FPI)

Trung Quốc không muốn làm bá chủ?

Ý tưởng về «Big Two» (G2) ra đời năm 2005 trong giới khoa học chính trị Mỹ như hình dung về một dạng kết nối của hai siêu cường - Hoa Kỳ và Trung Quốc, sẽ giải quyết tất tần tật mọi vấn đề toàn cầu. Về bản chất, người Mỹ đề xuất một kết cấu như vậy cho thế giới lưỡng cực tương lai. Ý tưởng của các học giả nhận được sự ủng hộ từ các chính trị gia lớn như Zbigniew Brzezinski và Hillary Clinton, đồng thời họ và các thành viên khác trong ê-kip của Tổng thống Obama hăng hái đề xuất với đối tác Trung Hoa.

Nhưng phía Bắc Kinh đã bác bỏ đề xuất này. Thủ tướng Quốc vụ viện CHND Trung Hoa Ôn Gia Bảo tuyên bố vào năm 2009:

«Không th đ mt vài quc gia hoc mt nhóm quc gia ln gii quyết mi vn đ toàn cu».

Còn có những ý tứ sâu xa hơn trong sự từ chối của phía Trung Quốc. Phát biểu tại Đại hội Đảng lần thứ 19, Tổng Bí thư BCH TƯ Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình đã long trọng hứa với toàn thế giới:

«Dù Trung Quc có đt đến trình đ phát trin nào chăng na thì đt nước này cũng không bao gi nuôi tham vng bá ch».

Trung Quốc có thể trở thành một cực

Tuy nhiên, có thể không phấn đấu để trở thành bá chủ hay thủ lĩnh toàn cầu, nhưng theo một cách khách quan Trung Quốc đang chuyển dịch biến thành một cực của kinh tế và chính trị thế giới, tức là trở thành quốc gia với tầm ảnh hưởng lớn đến mức có tiếng nói chỉ đạo toàn nhân loại về chính trị, kinh tế và văn hóa. Trung Quốc có gần như đầy đủ tập hợp thông số của một siêu cường: Uỷ viên thường trực trong Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, sở hữu vũ khí hạt nhân, có lãnh thổ rộng và số dân đông, tài nguyên thiên nhiên dồi dào, nền văn hóa phong phú, quân đội với cơ số lớn nhất, nền kinh tế lớn nhất thế giới (xét về GDP), ngày càng bộc lộ rõ ý định cung cấp cho thế giới một chương trình nghị sự riêng của mình.

Ngay từ năm 2014, ông Tập Cận Bình đã kêu gọi Trung Quốc phấn đấu đóng vai trò quan trọng hơn nữa trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu, với luận cứ rằng nước này cần sẵn sàng «không chỉ viết ra luật chơi, mà còn tạo ra vũ đài nơi diễn ra các cuộc chơi».

Ông Tập Cận Bình kêu gọi tiến hành «ngoại giao của nước lớn». CHND Trung Hoa tích cực tham gia các hoạt động của Liên Hợp Quốc, WTO, IMF, BRICS, SCO, APEC, EAS, G20, Hội đồng Bắc Cực và hàng trăm tổ chức quốc tế khác. Bắc Kinh dự phần vào giải quyết tình huống xung đột ở Afghanistan, Syria, bán đảo Triều Tiên, Palestine và Myanmar. Sáng kiến ​​«Vành đai và Con đường» («Nhất đới, nhất lộ» của Trung Quốc mang tính chất toàn cầu, hiện có hơn 150 nước và tổ chức ủng hộ. Để củng cố vị thế của riêng mình trên vũ đài thế giới trong giai đoạn đại dịch, Bắc Kinh đang sử dụng chiêu thức «ngoại giao vaccine». Hàng triệu liều vaccine ngừa Covid-19 do công ty Sinopharm của Trung Quốc sản xuất được đem phân phát miễn phí cho các nước nghèo trên thế giới. Hơn 50 quốc gia đang phát triển đã đề nghị Trung Quốc cung cấp loại vaccine này.

Như vậy, cứ cho là ban lãnh đạo Đảng Cộng sản và Nhà nước CHND Trung Hoa không nuôi tham vọng bá chủ đi chăng nữa, Trung Quốc vẫn có mọi điều kiện để trở thành một cực của chính trị và kinh tế thế giới.

Nhiều người không thấy vui mừng trước kịch bản phát triển sự kiện như vậy của nền chính trị thế giới. Và để ngăn chặn không cho viễn cảnh đó xảy ra, cần phải chung sức xây dựng một thế giới đa cực, không trao số phận của loài người vào bàn tay một vòng hẹp các siêu cường.

Top