Thụy Sĩ: Geneva lại trở thành tâm điểm ngoại giao với hội nghị thượng đỉnh Putin-Biden

Thứ Tư, 16/6/2021| 14:11

Geneva, thành phố bên bờ hồ, được biết đến như một ngã tư thời Chiến tranh Lạnh và là trung tâm của chủ nghĩa nhân đạo, trung lập và tự do của Thụy Sĩ, hôm nay lại trở thành tâm điểm trên sân khấu thế giới khi Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin đến đây dự hội nghị thượng đỉnh. Đây cũng là lần thứ ba Geneva tổ chức cuộc hội đàm giữa các nhà lãnh đạo Mỹ và Nga.

Lần đầu tiên là cuộc gặp đa phương với sự tham gia của Tổng thống Mỹ Dwight D. Eisenhower và nhà lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev vào năm 1955. Lần thứ hai diễn ra 30 năm sau, khi Tổng thống Ronald Reagan gặp Mikhail Gorbachev – nhân vật có vai trò quan trọng mà một số người cho rằng đã mở đường cho sự kết thúc của Liên Xô.

Ở cả hai lần gặp nhau, hai bên đều đạt được tiến bộ trong việc xoa dịu căng thẳng. Lần này, hy vọng có thể có một sự cải thiện khiêm tốn đối với quan hệ hiện tại vốn đang lạnh nhạt giữa Mỹ và Nga về các vấn đề như Ukraine, nhân quyền và các cuộc tấn công mạng.

 

Thụy Sĩ: Geneva lại trở thành tâm điểm ngoại giao với hội nghị thượng đỉnh Putin-Biden

Những chiếc ô tô đang chạy trên cây cầu phía trước khu phố cổ với Nhà thờ St. Pierre ở Geneva, Thụy Sĩ hôm 14/6/2021. (Ảnh: AP)

Chuyên gia nghiên cứu về Liên Xô và Nga, Robert Legvold, giáo sư danh dự tại Đại học Columbia, cho biết Geneva đã tổ chức các cuộc đàm phán quan trọng giữa Mỹ và Liên Xô về kiểm soát vũ khí hạt nhân chiến lược và thành phố này cũng có thành tích tương đối tốt như một địa điểm mà hai nước có thể ngồi lại đàm phán.

Legvold nhấn mạnh cách mà Tổng thống Mỹ Eisenhower sử dụng cuộc họp năm 1955 tại Geneva để khởi động cái được gọi là thỏa thuận “Bầu trời mở”, trong đó kêu gọi quân đội Hoa Kỳ và Liên Xô trao đổi bản đồ để tăng cường tính minh bạch và xoa dịu căng thẳng.

Điều đó cuối cùng đã dẫn đến một hiệp ước vào năm 1992, cho phép mỗi quốc gia thực hiện các chuyến bay giám sát trên lãnh thổ của nước kia. Dưới thời Trump, Hoa Kỳ đã rút khỏi Hiệp ước Bầu trời Mở và chính quyền Biden tháng trước tuyên bố rằng Hoa Kỳ sẽ không tham gia lại, cáo buộc Nga vi phạm nhiều lần.

Tổng thống Nga Putin tiếc nuối cho sự sụp đổ của Liên bang Xô viết, xem đó là "thảm họa địa chính trị lớn nhất của thế kỷ 20" và đã tìm cách xây dựng lại ảnh hưởng và uy tín toàn cầu của Nga thời Xô viết. Ông thường chỉ trích di sản của Gorbachev, nói rằng Hoa Kỳ và các đồng minh phương Tây đã lừa dối Liên Xô bằng cách cam kết không mở rộng NATO về phía đông sau khi nước Đức thống nhất - và sau đó phá vỡ lời hứa của họ.

 

Thụy Sĩ: Geneva lại trở thành tâm điểm ngoại giao với hội nghị thượng đỉnh Putin-Biden

'Villa La Grange' là địa điểm tổ chức cuộc gặp giữa Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Geneva, ngày 16/6/2021. (Ảnh: AP)

Geneva của ngày nay không phải là nơi ẩn náu của các âm mưu và hoạt động gián điệp như trong thời Chiến tranh Lạnh trước đây. Thành phố này đã dày công xây dựng danh tiếng về ngoại giao, chủ nghĩa nhân đạo và chủ nghĩa đa phương. Hội Chữ thập đỏ Quốc tế được thành lập ở đây vào năm 1863 để giúp đỡ các nạn nhân của cuộc xung đột. Tổng thống Hoa Kỳ Woodrow Wilson đã giúp thành lập Liên đoàn các quốc gia - tổ chức tiền thân của Liên Hợp Quốc - để thúc đẩy đối thoại. Công ước Geneva đặt ra các quy tắc về ứng xử nhân đạo trong chiến tranh.

Gần đây hơn, Geneva là nơi đặt trụ sở chính của Liên Hợp Quốc ở châu Âu, văn phòng nhân quyền và nhiều cơ quan trực thuộc Liên Hợp Quốc, các tổ chức đa phương và các nhóm vận động và nhân đạo - thường được sự hỗ trợ của Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, ở thành phố có khoảng 200.000 dân này, cựu Tổng hống Mỹ Trump vẫn để một cái bóng lớn. Ông đã rút Hoa Kỳ ra khỏi Hội đồng Nhân quyền do Liên hợp quốc hậu thuẫn. Ông chỉ trích WTO và tước bỏ phần lớn khả năng giải quyết các tranh chấp thương mại của tổ chức này. Chỉ hơn một năm trước, Trump đã tạm dừng tài trợ của Mỹ cho WHO và đe dọa rút Hoa Kỳ ra khỏi tổ chức y tế bị cáo buộc là sai lầm và đầu hàng Trung Quốc sớm trong cuộc khủng hoảng Covid-19.

Biden giữ Hoa Kỳ ở lại cơ quan y tế Liên Hợp Quốc và khôi phục nguồn tài trợ của Hoa Kỳ cho tổ chức này.

Thomas Greminger, cựu tổng thư ký của Tổ chức An ninh và Hợp tác ở châu Âu, tổ chức coi cả Nga và Mỹ là các quốc gia tham gia, cho biết việc lựa chọn Geneva để tổ chức hội nghị thượng đỉnh "mang tính biểu tượng cao". Greminger, hiện là giám đốc của Trung tâm Chính sách An ninh Geneva, cho biết “Không gian an toàn đang trở nên rất quan trọng, đó là nơi mà những người không cùng chí hướng có thể gặp gỡ, thảo luận và cố gắng thiết lập cầu nối” và Geneva "có một thành tích về việc này."

(TheoAP)

Top